Nieuwsbrief november 2011 no. 29
Marga Klompé gedachtegoed nader bekeken
Marga Klompé zou als ‘afwijkende denker’ vast bij de 30% binnen het CDA hebben gehoord die nu tegen het gedoogkabinet zijn. Dat zei onderzoeker Gerard Mostert onlangs op Radio 1 en 5. Hij schreef een biografie van Marga Klompé, waar hij op 28 oktober ook op promoveerde. Mostert maakte het werk af van zijn in 2005 overleden vrouw,historica Anneke Linders. ‘Mostert hinkstapspringt soms wat onhandig door de chronologie van Klompé’s leven heen’, schrijft Paul van der Steen in Trouw, ‘niettemin slaagt hij erin om met zijn boek een levendig en genuanceerd beeld van Klompé op te roepen’.
Klompé wilde de mensen dichter bij elkaar brengen in haar zoektocht naar universele waarden. Dat gaf prof. Mirjam van Reisen aan in haar oratie op 14 oktober. Zij bekleedt de Marga Klompé leerstoel aan de Universiteit Tilburg (mogelijk gemaakt door de Marga Klompé Stichting). Marga Klompé’s ideeën en aanpak zijn relevant voor de wereld van vandaag zei Van Reisen, die gaat werken aan wat zij als de drie belangrijkste elementen uit het gedachtegoed van Klompé beschouwt: universele sociale bescherming; vraagstukken van diversiteit, identiteit en sociale integratie; en internationale gerechtigheid en vrede.
Op de lijst
Viva400: Voor de vierde editie van de inmiddels bekende Viva400 zijn weer zeer diverse vrouwen geselecteerd in 7 categorieën: Creatief, goed, aanstormend, showbizz, zakelijk, slim, stoer. Ze hebben één ding gemeen aldus de Viva-redactie: ze zijn stuk voor stuk heel goed in hun vakgebied. En ze zijn volgens mij allen onder de 40. Moet kunnen
. Wie trof ik o.a. aan: Hoda Hamdaoui (hoofdredactie Hoda), presentatrice Liesbeth Staats, schrijfster Maria Genova, Josje Feller van Vrouw & Passie, en twee ZijSpreekt-deskundigen: Judith Webber (ClubPuur) en Dina-Perla Marciano (PR-professional). Tot 15 november kan er nog gestemd worden op 1 vrouw per categorie.
Opzij100: Het was weer een vrolijke bedoening, de bekendmaking van de machtigste vrouw van Nederland. Zo’n 500 vrouwen en een enkele man woonden de presentatie van de Opzij-lijst van 100 machtige vrouwen bij. Angelien Kemna, hoofd beleggingen bij de Algemene Pensioen Groep mocht met de eer strijken. Haar uitverkiezing is volgens hoofdredacteur Margriet van der Linden te danken aan ‘een combinatie van de cruciale functie die ze heeft en de krachtige invulling die ze eraan geeft’. Kemna belegde vorig jaar 280 miljard aan pensioengelden van 4,5 miljoen Nederlanders. Voor het (video)verslag zie de Opzij-site. En onder de machtigste vrouwen 2 leden van het CVA ZijSpreekt Sybilla Dekker (openbaar bestuur), Yvonne van Rooy (onderwijs en wetenschappen) en spreekster Angela Maas (gezondheidszorg).
Duurzame100: Het dagblad Trouw presenteerde voor de derde keer de Duurzame 100. Op nummer 1 voor het eerst een vrouw: Marjan Minnesma, directeur van Urgenda. Zij verkocht afgelopen jaar 50.000 zonnepanelen – zonder subsidie. Niet praten maar poetsen, is haar lijfspreuk. 21 vrouwen staan op de lijst, een minder dan vorig jaar. Spreekster Lisette Kreischer van Veggie in Pumps komt als nieuwkomer binnen op 62. Annemarie Rakhorst van Search daalde van de 10de naar de 94ste plaats. Reden: te weinig concrete daden volgens het panel. Marleen Jansen Groesbeek (voorheen FD) is van 62 naar 45 gegaan, nu ze voor Eumedon werkt. Ze leert beleggers sociale en ecologische eisen te verankeren in de bedrijfsvoering. Op naar de top 10 volgend jaar.
Afwijkende Denkers: De Wereld Draait Door kwam ook met een lijst: afwijkende denkers. ‘Hoe treurig dat in 17 vernieuwende denkers in de nieuwe "think different" alleen Annie MG Schmidt als vrouw overblijft. Er moet toch een 100% vrouwelijke versie van te maken zijn?’, aldus Jacqueline Boerefijn in een bericht aan ZijSpreekt. Zijn vrouwen braver dan mannen of worden ze te weinig serieus genomen, als ze afwijken van de norm? Dit vroeg Hans Beerekamp zich af in zijn Zaprubriek in NRC nav de lijst in DWDD. Hij kwam met nieuwe namen als Fien de la Mar, Marga Klompé, Greet Hofmans, Neelie Kroes. ‘En als Albert Mol wordt opgenomen als pionier van homoseksualiteit, dan zou je ook Anna Blaman, Andreas Burnier, Pia Beck of Ien Dales hebben kunnen kiezen’, schrijft Beerekamp terecht. Zo zie je maar, als je ervoor gaat zitten, komen de namen vanzelf. Dus DWDD-redactie: beter zoeken bij een volgende lijst.
Minder vrouwen in de cel
Het aantal vrouwelijke gedetineerden daalt. Werden in 2006 nog 3968 vrouwen naar de gevangenis gestuurd, in 2010 waren dat er 3140. De vrouwen blijven sterk in de minderheid – en dat vinden we in dit geval niet erg – zes procent van het totaal. Vrouwen zitten gemiddeld 88 dagen achter de tralies, mannen 114 dagen. Een op de drie mannen die hebben vastgezeten zien binnen twee jaar weer de cel, bij vrouwen is dat een op de vijf. Trouw meldde de cijfers nav het symposium ‘Vrouwen in detentie’ waar staatssecretaris Fred Teeven van Justitie de voorlopigie resultaten van de proef ‘Betere Start’ over hulp aan moeders tijdens en na hun detentie presenteerde.
Goede doelen
De Stichting Tania Leon werft fondsen om kansarme jonge vrouwen in Zuid-Afrika in staat te stellen een universitaire of hogere beroepsopleiding te volgen. De stichting is 25 jaar geleden opgericht door Tania Leon, een voorvechtster van vrouwenbelangen. Het jubileum wordt op 27 november in Utrecht gevierd.
WorldGranny is een non-profit organisatie die streeft naar empowerment van ouderen, in het bijzonder van oudere vrouwen, en naar het uitbannen van (extreme) armoede, vooral in ontwikkelingslanden. In Nederland werft WorldGranny fondsen voor het ondersteunen van projecten. Met het Pension & Development Network wil World Granny de kennis van de Nederlandse financiële sector actief inzetten in landen waar er een concrete vraag is naar spaar-, verzekerings- en pensioenproducten voor mensen met een laag inkomen. Tijdens een conferentie in De Nederlandsche Bank op 10 november noteerde ik: ‘think global, act local’ (wethouder Carolien Gehrels A’dam), en ‘getting old before getting rich’ (George Magnus UBS over China) en het inzicht dat vrouwen economisch waardevoller zijn dan mannen, want ze leven langer (Inez Murray Women’s World Banking).
Zo kan het ook
Het internationale adviesbureau KPMG heeft een mentorprogramma opgezet voor verbetering leiderschap. Twintig vrouwelijke partners van KPMG zijn gekoppeld aan topvrouwen van organisaties aangesloten bij Women’s World Banking, een netwerk van microfinancieringsorganisaties in 27 landen. 80 procent van de leningen wordt aan vrouwen verstrekt. De koppeling is voor een jaar, waarin de topvrouwen bij elkaar – over en weer - terecht kunnen met vragen over leiderschap en organisatieontwikkeling.
versus 
Na een vraag van een lezer ‘waar zijn de Volkskrantvrouwen’ dook ombudsvrouw Margreet Vermeulen in de materie, ook omdat de vermeende vrouwonvriendelijkheid van de krant een terugkerend thema is in de brieven aan haar. Zij kwam met cijfers. ZijSpreekt bij wie dagelijks het dagblad Trouw in de bus valt, vroeg de cijfers bij die krant op voor een vergelijk.
Volkskrant (Vk): 40 procent van de redacteuren is vrouw, bij Trouw 43%. Bij de Vk zijn de vrouwen ondervertegenwoordigd in chefsfuncties. Van de 12 chefs zijn er 4 vrouw (33%), bij Trouw 38%. De hoofdredactie en de centrale redactie (die bepaalt wat er in de krant komt) is bij de Vk volledig mannelijk. Bij Trouw bestaat de hoofdredactie uit 1 man en 2 adjuncten, waarvan 1 vrouw. Centrale Redactie: 43% vrouw. Correspondenten bij de Vk? 2 vrouwen (11%) en 16 mannen. Bij Trouw 50%. Als commentator: Vk 1 vrouw (14%) op 6 mannen. Bij Trouw 50% vrouw.Zo te zien meer vrouwen aan de knoppen bij Trouw. Laat de krant ook vrouwen meer aan het woord dan de Vk? Ik denk van wel. Nieuw onderzoek over een langere periode moet dit echter onderbouwen. (foto: geen van de genoemde redacties).
De ombudsvrouw van de Vk constateert in ieder geval in haar bericht: ‘Al met al hebben mannen meer macht dan vrouwen'. En vervolgt zij: 'de vorige hoofdredacteur streefde naar 50% vrouwelijke chefs. De huidige kijkt bij sollicitaties niet naar de sekse van de kandidaat'. Haar constatering viel niet goed bij columniste Sylvia Witteman. Zij betoogt in haar column van 24 oktober: ‘Ik zou zelf nooit willen werken voor een bedrijf dat mij had aangenomen omdat ik een vrouw was’. Zij vraagt zich af waarom het erg is als vrouwen zich aan bestaande mores aanpassen, zoals Vermeulen schreef. Iets waar Cherie Blair, op bezoek in Nederland wel een antwoord op had (zie hieronder). In ieder geval zorgde de column van Witteman ervoor dat oud-adjunct-hoofdredacteur Yvonne Zonderop op 28/10 ook naar de pen greep. Voor alle drie de bijdragen zie de Volkskrant. En lees ook het commentaar van De Zesde Clan. Ik wist niet van hun bestaan tot deze nieuwsbrief. De Zesde Clan wil met een weblog op een virtuele manier vrouwen een plek aan de onderhandelingstafel laten innemen!
Boegbeeld Cherie Blair
Cherie Blair, topadvocate en voormalig First Lady van het Verenigd Koninkrijk, was in Nederland voor het jaarlijkse congres (8/11) van de Stichting Talent naar de top (foto). In Trouw (10/11) vertelt zij dat zij zich vroeger aanpaste aan de mannelijke gewoonten. Dat zou zij nu niet meer doen. ‘Er waren nog geen vrouwelijke rolmodellen en ik deed maar wat de mannen deden. Daarmee versloeg ik het systeem niet, maar versterkte ik het. Volledig verkeerd en schadelijk voor de samenleving. In een diverse omgeving worden sterkere beslissingen genomen. Diversiteit heb je nodig’. Blair vindt het een voorrecht dat ze iets kan betekenen voor anderen. Daarbij haalde zij Madeleine Albright aan (eerder al eens genoemd in nieuwsbrief ZijSpreekt): ‘ Voor vrouwen die andere vrouwen niet helpen, is er een bijzonder plekje gereserveerd in de hel’. Cherie Blair, boegbeeld voor @AntiKrabbenMand op Twitter.
In beeld
Liesbeth Staats (foto rechts) is het nieuwe gezicht van KRO’s Brandpunt. De eindredactie nam zich bij de start van Brandpunt in september 2010 voor – na kritiek op het eenzijdige beeld – om verder te zoeken naar een vrouwelijke verslaggever naast de vier mannelijke anchors. Liesbeth presenteerde eerder 1Vandaag en het Jeugdjournaal.
Transfer
. Voor het eerst in de geschiedenis van de Nederlandse Publieke Omroep treedt een vrouw toe tot de Raad van Bestuur. Shula Rijxman (foto links), nu nog algemeen directeur van IDTV, gaat vanaf 
januari aan de slag. Henk Hagoort met wie zij vanaf 2013 samen de RvB vormt is enthousiast over de komst van Shula. In het persbericht roemt hij haar creativiteit, innovatie en zakelijkheid.
. Els van Asperen is sinds 1 november verantwoordelijk voor het Management Development in het UMC st Radboud in Nijmegen. Ze omschrijft het als ‘een geweldige uitdaging’ en ze was geboeid door zowel de academische als de zorgzame kant van het werk dat er wordt verricht. Voor haar ‘Wonderful at Work’ (de naam van haar bedrijf) in de praktijk. Ze blijft op kleine schaal leidinggevenden extern coachen en zal ongetwijfeld ook nog steeds te boeken zijn als spreekster.
Opgemerkt
‘Genoeg knappe vrouwen’, de titel van de column van Piet Borst (NRC 291011) waarin hij de viering van het 10-jarig bestaan van het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren beschrijft. ‘Vrouwelijk talent is er altijd geweest, maar lang kwamen vrouwen alleen aan bod als analiste of als ‘de vrouw van’, maar niet als hoogleraar, decaan of Nobelprijswinnaar’. Om het dramatisch lage aantal vrouwelijke hoogleraren omhoog te krijgen, moeten benoemingsprocedures open en transparant zijn. ‘Laat vrouwen toe tot het old boys network, waaruit de benoemingscommissies veelal bestaan. Dat is geen vriendinnetjespolitiek’, schrijft Borst, ‘maar bewustwording van de specifieke hindernissen voor vrouwen in de wetenschap’. Zijn hele column lezen? Het LNVH heeft het op hun site geplaatst.
In de prijzen
Nicolette Loonen en Raja Felgata (rechts en links foto) ontvingen samen met Agaath Cleyndert (ING) en Annelies Hermens (Capgemini) de allereerste ‘All Bright Direction ringen’ uit handen van Esther Mollema (foto in blauw), directeur van Direction (specialist in het ontwikkelen van leiderschap). Vrouwen die op geheel eigen wijze hun wereld veranderen en verbeteren. Direction liet zich met de ring inspireren door de Theo Mann- Bouwmeesterring. De ring wordt door de vier vrouwen t.z.t. doorgegeven aan een andere grootheid. Nicolette (KPMG) richtte Women in Financial Services op. Raja laat met haar kleurrijke lijst zien dat niet al het talent in ons land wit is. Meer over de ring en de prijswinnaars op de site van Direction.
Nieuwe uitgaven
· Voor wie de top van het bedrijfsleven wil bereiken is het hebben van kinderen gewoon geen beletsel. De top bereik je vooral op karakter. Is de stellige overtuiging van Willemijn van Benthem en Mirjam van Immerzeel. Zij vroegen aan topmannen en –vrouwen hoe het nu eigenlijk zit aan de top. Hun conclusie: het is moeilijk om aan de top te komen, zowel voor mannen als voor vrouwen. De top is smal. Het komt aan op, aldus Van Immerzeel in het AD: ‘wil en kun je leiden, heb je de energie en kun je het fysiek aan om constant de wereld rond te vliegen en zeven dagen per week beschikbaar te zijn’. Het resultaat van de gesprekken staat in CEO Me, handboek voor ambitieuze vrouwen en mannen.
· ‘Ik had niet gedacht dat ik als intelligente, zelfstandige en zelfverzekerde vrouw ooit zou vallen voor de foutste man van het eiland’, zegt Esther Jacobs die vervolgens het fenomeen ‘foute man’ ging onderzoeken. Ze begon een speurtocht langs diverse soorten playboys en de vrouwen die voor ze vallen. En legde het vast in haar derde boek ‘Heb jij al een foute man?’ uitgegeven door AWBruna.
Nieuw bij ZijSpreekt
Het aantal spre
kers neemt alsmaar toe. Welkom voor Lia van Bekhoven, ‘onze’ vrouw in Londen, bekend van o.a. haar vele radiobijdragen over het Verenigd Koninkrijk. Jolanda Holwerda, hoofdredacteur van LOF-Magazine, weet het thema ‘ werk en gezin’ goed te verwoorden. Monika Milz, bekend in/met de bankwereld en is deskundig in de motivatie van leidinggevenden. Carmelita Serkei is expert in culturele diversiteit en wie kent niet Wouke van Scherrenburg? Na haar tv-carriere treedt zij nu vooral op als dagvoorzitter en debatleider. Kijk op de sprekerspagina van ZijSpreekt voor nog meer interessante en nieuwe sprekers.
Verhuisd
Het instituut voor vrouwengeschiedenis, Aletta, zit met bibliotheek en archief tegenwoordig in het hart van Amsterdam aan de Vijzelstraat 20. Burgemeester Eberhard van der Laan onthulde de lockerwand met het portret van Aletta Jacobs (foto). Het instituut heeft een omvangrijke bibliotheek, een archief met o.a. materiaal van Aletta Jacobs en Dolle Mina, beeldmateriaal, objecten en interviews.
Tot slot: orkestenleden (v)
Zijn orkesten vrouwelijker dankzij blinde audities en steeg het aandeel vrouwen hierdoor meer dan 40 procent? Ja, schreef Asha ten Broeke (columniste bij Trouw). Reden voor De Pers dit te checken. Volgens het blad is het nauwelijks onderzocht, althans niet bij de Nederlandse orkesten. Wel concludeerde econome Cecilia Rouse van Princeton University in 1997 dat blinde audities tussen 1970 en 1996 leidden tot het aannemen van 25 tot 46% vrouwelijke orkestleden. Daarvoor was het gemiddeld 10 procent. Eindoordeel De Pers: het is waar dat orkesten veel vrouwelijker zijn geworden, al lijkt een stijging van 40 procent voor alle orkesten aan de hoge kant.
Tot zover. Bekijk vooral de vernieuwde website van ZijSpreekt, laat weten wat je ervan vindt en geef het vooral door. En zie ook de nieuwe data voor de workshop 'Sprankelend Presenteren'. Op 30 november en in december. Investeer nog dit jaar in jezelf.
Tot de volgende nieuwsbrief in december.
Marga Miltenburg
november 2011